Instalacja odgromowa

Instalacja odgromowa ma za zadanie przejąć na siebie energię wyładowania atmosferycznego i bezpiecznie odprowadzić ją do ziemi. Jeżeli energia ta nie zostanie odprowadzona do ziemi, poprzez metalowy przewód połączony z instalacją odgromową, może dojść do zniszczenia budynku czy urządzeń podłączonych do prądu.

Według przepisów, obowiązek wykonania instalacji odgromowej spoczywa na wykonawcy budynku

– przemysłowego,
– użyteczności publicznej,
– domu wyższego niż 15 m i o powierzchni większej niż 500 m2
– domu wykonanego z materiałów łatwopalnych (np. drewna).

Prawidłowo zaprojektowana i dobrze wykonana instalacja odgromowa zabezpiecza dom praktycznie w 100%. System odgromowy jest projektowany indywidualnie dla każdego budynku, składa się z poniższych elementów:

Zwody

mają za zadanie odprowadzanie przyjmowanie prądu piorunowego

Zwodami mogą  być elementy konstrukcyjne budynku tzw. zwody naturalne,  lub ich części wykonane z metalu. Powszechnie stosowanym zwodem jest metalowe pokrycie dachu, warunek jaki jest stawiany to to by blacha zastosowana jako zwód miała odpowiednią grubość. Jako zwodów można też używać specjalnie do tego celu ułożone na dachu przewody metalowe – taśmy stalowe, druty odgromowe.

Minimalne przekroje zwodów określone przez normę PN-IEC 61024:1:
– stal ocynkowana – 50 mm2,
– miedź – 35 mm2,
– aluminium – 70mm2.

Przewody odprowadzające

mają za zadanie odprowadzanie odprowadzanie prądu piorunowego – łączą za pomocą zacisków probierczych zwody z uziemienie

Jako przewody odprowadzające mogą być wykorzystane metalowe elementy konstrukcji budynku: słupy nośne ze stali, rurociągi, kanały wentylacyjne i klimatyzacyjne, rury spustowe, metalowe pokrycia ścian zewnętrznych oraz wszelkie elementy metalowe zamocowane na ścianach – np. parapety, balustrady.

Minimalne przekroje przewodów odprowadzających określone przez normę PN-IEC 61024:1:

– stal ocynkowana – 50 mm2,
– miedź – 16 mm2,
– aluminium – 25 mm2.


Przelicznik 1 kg drutu bednarki i drutu na metry

Waga w [kg] 1mb taśmy ocynkowanej
szerokość [mm] grubość [ mm]
2 3 4 5
Masa (kg/mb)
20 0,314 0,471 0,628 0,785
25 0,393 0,589 0,785 0,981
30 0,471 0,707 0,942 1,18
35 0,55 0,824 1,1 1,37
40 0,628 0,942 1,26 1,57
45 0,707 1,06 1,41 1,77
50 0,785 1,18 1,57 1,96
Waga w [kg] 1mb drutu ocynkowanego
Przekrój
Ø6 Ø7 Ø8 Ø10
0,22 0,302 0,385 0,617

Normy określające warunki doboru i wykonania instalacji odgromowej:

 

PN-IEC 60364-4-443:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.Ochrona przed przepięciami. Ochrona przed przepięciami atmosferycznymi lub łączeniowymi.

PN-86/E-05003.01 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Wymagania ogólne.

PN-89/E-05003.03 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Ochrona obostrzona. PN-92/E-05003.04 Ochrona  odgromowa obiektów budowlanych. Ochrona specjalna.

PN-IEC 61312-1:2001 Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym (LEMP). Zasady ogólne.

PN-IEC/TS 61312-2:2003 Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym (LEMP). Część 2: Ekranowanie obiektów, połączenia wewnątrz obiektów i uziemienia.

PN-IEC 61024-1:2001 Ap1:2002 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady ogólne.

PN-IEC 61024-1-1:2001 Ap1:2002 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady ogólne. Wybór poziomów ochrony dla urządzeń piorunochronnych.

PN-IEC 61024-1-2:2002 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady ogólne. Przewodnik B – Projektowanie, montaż, konserwacja i sprawdzanie urządzeń piorunochronnych.

Podstawowe pojęcia:

Przewód ochronny (PE) to przewód lub żyła przewodu wymagany przez określone środki ochrony przeciwporażeniowej, przeznaczony do elektrycznego połączenia następujących części:

– przewodzących dostępnych,
– przewodzących obcych,
– głównej szyny uziemiającej (głównego zacisku uziemiającego),
– uziomu, uziemionego punktu neutralnego źródła zasilania lub punktu neutralnego sztucznego.

Przewód neutralny (N) to przewód połączony bezpośrednio z punktem neutralnym sieci i mogący służyć do przesyłania energii.

Przewód ochronno-neutralny (PEN) to uziemiony przewód spełniający jednocześnie funkcję przewodu ochronnego i neutralnego.

Przewód uziemiający to przewód ochronny łączący główną szynę uziemiającą lub główny zacisk uziemiający z uziomem.

Połączenie wyrównawcze to elektryczne połączenie części przewodzących dostępnych lub/i części przewodzących obcych w celu wykonania wyrównania potencjałów.

Przewód wyrównawczy to przewód ochronnych zapewniający wyrównanie potencjałów.